Fforwm Cymru | Cyllid ar gyfer Rheoli Tir a Dŵr yn Gynaliadwy yng Nghymru
To view this page in English, click here.
Fforwm Cymru
Croeso i Fforwm Cymru. Dyma ein hwb i roi’r wybodaeth allweddol ddiweddaraf i chi am Reoli Tir a Dŵr yn Gynaliadwy yng Nghymru. Byddwn yn darparu diweddariadau rheolaidd, gan gynnwys gweminarau i Gymru yn 2025, yn ogystal â digwyddiadau, cyhoeddiadau, adroddiadau a phrosiectau gan sefydliadau eraill yng Nghymru.
I ymuno, dilynwch y ddolen uchod a chytunwch i dderbyn gwybodaeth ar gyfer Fforwm Cymru ar ein ffurflen gofrestru.
Mae rôl gynyddol ar gyfer arian preifat wrth warchod tir, dŵr a natur yng Nghymru.
Mae Ecosystems Knowledge Network yn cefnogi’r holl weithwyr proffesiynol hynny sydd â rhan i’w chwarae wrth gyflawni canlyniadau cadarnhaol i bobl a busnesau Cymru.
Adnoddau Allweddol
Egwyddorion Buddsoddi Cynaliadwy
Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi eu Hegwyddorion Buddsoddi Cynaliadwy drafft ar gyfer ymgynghori agored. Mae’r egwyddorion yn ceisio datblygu dull newydd o ymdrin â chyllid cynaliadwy ar gyfer adfer natur a’r nod yw sicrhau cyllid dibynadwy iawn sy’n cefnogi cymunedau lleol.
Hwb Dysgu Cyllid Natur Ecosystems Knowledge Network
Mae ein Hwb Dysgu Cyllid Natur yn gasgliad o wybodaeth ac adnoddau sydd ar gael i’ch helpu i gael hyd i wybodaeth am arloesi ariannol ar gyfer adfer yr amgylchedd. Mae’n cynnwys newyddion a phrosiectau o bob rhan o’r DU, yn ogystal â chyrsiau e-ddysgu, recordiadau gweminarau a chynlluniau eraill sy’n gweithredu ym mhob awdurdodaeth yn y DU.
oFinancing UK Nature Recovery
Clymblaid yw Financing UK Nature Recovery dan arweiniad Menter Broadway, Green Finance Institute a Finance Earth. Mae’r grŵp yn gweithio i greu marchnadoedd a phrosiectau y gellir buddsoddi ynddynt ar gyfer darparwyr ariannol prif ffrwd, gan ddefnyddio cyfalaf ar gyfer datrysiadau sy’n seiliedig ar natur ledled y DU. Ers ei lansio yn 2020, mae wedi hwyluso deialog helaeth ar gyllid sy’n seiliedig ar natur ledled y DU.
Hwb Safonau Buddsoddi mewn Natur BSI
Mae’r BSI wedi llunio partneriaeth â Defra i sefydlu fframwaith safonau i fynd i’r afael â rhwystrau i fuddsoddi mewn natur, sy’n cynnwys rhyddhau BSI Flex 701 Marchnadoedd Natur – Egwyddorion a Fframweithiau Cyffredinol. Mae adnoddau allweddol hefyd ar gael drwy’r Hwb gan gynnwys Hwb Safonau Buddsoddi mewn Natur ac adroddiad ‘Fframwaith safonau dibynadwy iawn ar gyfer Marchnadoedd Natur y DU’.
vMarchnadoedd Cyfalaf Naturiol Morol Sefydliad Blue Marine ac Ystad y Goron
Ym mis Mai 2024, cyhoeddodd Ystâd y Goron eu hadroddiad ‘ Marchnadoedd Cyfalaf Naturiol Morol Dibynadwy Iawn ‘ mewn partneriaeth â’r Sefydliad Blue Marine, Ystâd Y Goron yr Alban, Sefydliad Esmee Fairbairn, Finance Earth a Pollination. Mae’r Map Ffordd hwn yn edrych ar ddatgloi buddsoddiad hanfodol i amddiffyn ac adfer ecosystemau morol ac arfordirol, gan adeiladu ar gamau gweithredu presennol ledled y DU.
iew Canllawiau NatureScot ar Gyfleoedd Cyllid Natur i Reolwyr Tir yn yr Alban
Mae NatureScot yn darparu’r canllawiau hyn i gefnogi rheolwyr tir yn yr Alban i ystyried cyfleoedd am gyllid preifat wrth helpu i ofalu am dir, dŵr a natur. Mae’r canllawiau’n cynnwys pum man cychwyn fel cyflwyniadau i gyllid natur ar gyfer rheolwyr tir, ac yna esboniadau wedi’u teilwra ac astudiaethau achos, megis Prosiect Rheoli Llifogydd Naturiol Wyre a Phrosiect Shieling.
Prosiect Pumlumon
Mae Prosiect Pumlumon Ymddiriedolaeth Natur Maldwyn wedi mynd ati i adfywio ecoleg ac economi ucheldir Cymru, drwy helpu busnesau ffermio a thwristiaeth lleol i wella gwasanaethau ecosystem fel storio carbon a storio llifogydd.
Ecobank Partneriaeth Menter Ecosystemau (EEP)
Mae Ecobank EEP yn dod â rheolwyr tir, diwydiant, rheolwyr cadwraeth a chymunedau ynghyd i hybu twf economi Sir Benfro gan wella amgylchedd dalgylch Aberdaugleddau a’r Cleddau.
Partneriaeth Defnydd Tir y Mynyddoedd Du
Mae Partneriaeth Defnydd Tir y Mynyddoedd Duon yn fenter gydweithredol sy’n cynnwys tirfeddianwyr lleol, porwyr a chyrff rheoleiddio perthnasol. Mae’n hybu’r gwaith o adfer a rheoli adnoddau naturiol y Mynyddoedd Duon yn gynaliadwy, sef 24,600 hectar o gynefinoedd yr ucheldir a’r iseldir. Mae’r cydweithio yn cynnwys tirfeddianwyr allweddol, Cyfoeth Naturiol Cymru, Natural England, Clwb Ffermwyr Ifanc, ac Awdurdod Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog.
Stump Up For Trees
Elusen gymunedol yw Stump Up For Trees sy’n canolbwyntio ar greu coetiroedd a gwella bioamrywiaeth yn ardal Bannau Brycheiniog yn ne-ddwyrain Cymru. Trwy fentrau ariannu cyhoeddus-preifat, mae’r elusen yn gweithio gyda ffermwyr yr ucheldir a thirfeddianwyr eraill i gynnwys mwy o goed ar dir eu ffermydd ac i neilltuo cyfran o’u tir amaethyddol lleiaf cynhyrchiol ar gyfer plannu coed, i wella bioamrywiaeth a chefnogi prosesau naturiol o reoli llifogydd.
Cod Carbon Coetir
Mae’r Cod Carbon Coetir yn safon sicrhau ansawdd ar gyfer prosiectau creu coetiroedd yn y DU, a ddefnyddir i gynhyrchu unedau carbon dibynadwy iawn a ddilysir yn annibynnol yn y DU. Mae’r safon a gydnabyddir yn rhyngwladol ar gyfer rheoli coedwigoedd a charbon cynaliadwy hefyd yn dod â buddion cymdeithasol ac amgylcheddol i lawer o gymunedau ledled y DU. Fe’i rheolir gan Goedwigaeth yr Alban ar ran y Comisiwn Coedwigaeth, Llywodraeth Cymru a Gwasanaeth Coedwig Gogledd Iwerddon.
Forest Carbon, Bryn Arw
Mae Bryn Arw, tir comin a reolir gan Gymdeithas Cominwyr Bryn Arw, wedi llunio partneriaeth â Stump Up for Trees a Coed Cadw i ailgyflwyno coetir llydanddail brodorol gan ddefnyddio gwahanol rywogaethau i adlewyrchu coedwigoedd lled-naturiol hynafol sy’n weddill yn yr ardal. Mae’r prosiect wedi sefydlu oes o 100 mlynedd ac hyd yma plannwyd 131,000 o goed. Gyda chefnogaeth Forest Carbon, cafodd y cynllun ei ddilysu gan y Cod Carbon Coetir yn 2022.
Câr-Y-Môr, Cymru
Mae Câr-Y-Môr yn fferm fôr atgynhyrchiol sy’n Gymdeithas Budd Cymunedol yng Nghymru. Dros y ddwy flynedd ddiwethaf, bu dwy fferm arbrofol gan y sefydliad o amgylch penrhyn Tyddewi, yn treialu rhywogaethau gwymon a physgod cregyn brodorol. Erbyn hyn mae Câr-Y-Môr yn gweithredu fferm fwy er mwyn datgblygu i raddfa fasnachol.
Ym mis Mawrth 2023, cynhaliwyd cyfres o ddigwyddiadau gweithdy ledled Cymru, lle daeth rhanddeiliaid at ei gilydd i archwilio sut y gall gwahanol ffrydiau refeniw – cyhoeddus, dyngarol, elusennol a phreifat – weithio gyda’i gilydd i ariannu’r gwaith o reoli adnoddau naturiol yn gynaliadwy.
Trefnwyd y sesiynau gan Ecosystems Knowledge Network ynghyd â Phrosiect Pumlumon, ac fe’u cynlluniwyd ar gyfer rhanddeiliaid o bob sector sydd â diddordeb mewn cydweithio i ddatblygu dulliau effeithiol yng Nghymru, gan gynnwys cyflwyniadau gan Lywodraeth Cymru, Finance Earth, Banc Cambria ac Undeb y Ffermwyr.
Ariannu Amgylchedd i Gymru
Cynhaliwyd Uwchgynhadledd Arweinwyr Ariannu Amgylchedd i Gymru yn y Drenewydd ar 7 Hydref 2025; gan osod dull ar y cyd ar gyfer arloesi ariannol ar gyfer tir, dŵr a natur.
Darllen mwy am yr uwchgynhadledd